Makro Mercek: Eylül Ayı Özetiniz
Sayı: 2
Tarih: 1 Ekim 2026
Ekim ayının ilk gününde herkese merhaba!
Umarız Eylül ayınız güzel geçmiştir. Bizim için kampüse dönüşle beraber hareketli ve öğretici bir aydı. Yeni Akademik Yılda tüm Marmaralılara başarılar dileriz!
Bir önceki sayımıza gösterdiğiniz ilgi ve ilettiğiniz değerli geri dönütler için içtenlikle teşekkür ederiz. Önerileriniz bültenimizi şekillendirmemizde bize yol gösteriyor. Marmara Üniversitesi Economics Club olarak, ailemizin üyelerine ekonomi dünyasındaki gelişmeleri düzenli aralıklarla aktarmaya devam ediyoruz.
Görüş, öneri ve eleştirilerinizi iletisim@maruneconomics.com adresinden bizimle paylaşmaya devam ederseniz çok mutlu oluruz. Bu sayımızda bir eksik ya da aksaklık olduysa şimdiden affola.
Eylül ayı boyunca Türkiye'de Merkez Bankası'nın politika faizini sabit tutması, yeni Orta Vadeli Program, yatırım fonlarının tasfiyesi ve fon soruşturması, CDS primlerindeki yükseliş ile BIST 100'deki hareketlilik öne çıkarken; küresel ekonomide tahvil piyasalarındaki sert satışlar, petrol fiyatlarının 100 doların üzerine çıkması, Fed ve ECB'nin faiz artırımları, ABD-Çin ticaret anlaşması ile yapay zekâ gündemi ana başlıkları oluşturdu.
Keyifli okumalar dileriz! 📰
-Makro Mercek Ekibi
Economics Club'da Neler Oldu?
☕ Yeni Üyelerimizle İlk Okul Çıkışında Beraberdik (Yeni Üyelerimizle İlk Okul Çıkışında Beraberdik)
MÜYYES sınavının ardından aramıza yeni katılan arkadaşlarımızla ilk okul çıkışında keyifli bir buluşma gerçekleştirdik. Sıcak bir sohbet ortamında geçen etkinlikte, hem kulübümüzün köklü ruhunu paylaştık hem de yıl boyunca birlikte imza atacağımız projeler, etkinlikler ve planlar üzerine konuştuk. 💙
🎪 Oryantasyon Haftasında Kulübümüzü Tanıttık
Marmara'ya yeni katılan arkadaşlarımızla Oryantasyon Haftasında bir araya gelerek Economics Club'ı tanıttık. Kulübümüzü, faaliyetlerimizi ve yıl boyunca yapacaklarımızı paylaşma fırsatı bulduk. İlgi gösteren herkese teşekkür ederiz! 💙
Organizasyon Komitesinden Duyuru
🥐 Geleneksel Güz Kahvaltısı (Geleneksel Güz Kahvaltısı Etkinlik Duyurusu)
Yeni döneme harika bir başlangıç yapıyoruz! Yazın tozunu atmak, yeni dönemin heyecanını paylaşmak ve bol muhabbetli bir pazar sabahında bir araya gelmek için buluşuyoruz. Serpme kahvaltının en güzel lezzetleri eşliğinde hem tanışmak hem de güne keyifli bir başlangıç yapmak isteyenleri bekliyoruz. ☀️
- 📅 Tarih: 4 Ekim Pazar
- 📍 Yer: Göztepe Kamuran Kafe
- 💸 Ücret: 300 ₺
⚠️ Kontenjanımız sınırlıdır. Kaydınızın kesinleşmesi için katılım formunu eksiksiz doldurmanız gerekmektedir: forms.gle/4pHzdDTZAgKJvtEv6
📍 Stantlarımız Kampüslerde!
Ekim ayının ilk haftasında tanıtım stantlarımızla kampüslerdeyiz, bizi ziyaret etmeyi unutmayın:
- 🗓️ 5 - 6 Ekim: Maltepe Kampüsü, Yemekhane Binası
- 🗓️ 7 - 8 Ekim: Göztepe Kampüsü, Yemekhane Önü
🍹 Geleneksel Punch Buluşmaları Güz 2026'da Geliyor
Tarihi henüz netleşmediği ve başvuruları açılmadığı için şimdiye kadar duyurmadığımız Geleneksel Punch Buluşmalarımızı bu Güz dönemi de gerçekleştireceğiz. Tarih ve başvuru detaylarını netleştiğinde sizlerle paylaşacağız. 🎉
🎤 Mezun Paneli Serisinin Bu Dönemki İlk Durağı Geliyor
Yıl boyunca birden çok kez düzenlediğimiz Mezun Paneli serimizin bu dönemki ilk buluşması için hazırlıklarımız devam ediyor. Konuk ve tarih detaylarını netleştikçe sizlerle paylaşacağız. 🎓
Görüşmek üzere! 💙
Dünyada ve Türkiye'de Yaşananlar
📅 1 Eylül 2026
📉 Küresel tahvil piyasalarında satış dalgası
ABD 10 yıllık Hazine tahvili faizi %4,79'a yükselirken Japonya'nın 10 yıllık tahvil faizi %3 seviyesini gördü. Brent petrol 94,65 dolar, WTI ise 90,22 dolar seviyesine çıktı. Avrupa'da yükselen enerji fiyatları ve enflasyon beklentileri tahvil piyasalarındaki satışları artırdı.
🔗 Kaynak: Bloomberg
📅 2 Eylül 2026
🇹🇷 Türkiye, Şanghay İşbirliği Örgütü ile ilişkilerini geliştirme sinyali verdi
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye'nin Şanghay İşbirliği Örgütü ile ilişkilerini daha ileri bir seviyeye taşımayı değerlendirebileceğini açıkladı. Türkiye halen örgütte "diyalog ortağı" statüsünde bulunuyor. Erdoğan, bunun Türkiye'nin NATO ve Batı ile mevcut ilişkilerinden vazgeçtiği anlamına gelmediğini belirtti.
🔗 Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
📅 3 Eylül 2026
🗳️ Libya'da siyasi geçiş için seçim takvimi gündemde
Libya'daki 5+5 Ortak Askeri Komisyonu, siyasi geçiş sürecine ilişkin anlaşmayı destekledi. Plan, ülkede birleşik bir yürütme organı oluşturulmasını ve 24 ay içinde seçim yapılmasını öngörüyor.
🔗 Kaynak: Reuters
📅 4 Eylül 2026
🤝 Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinde ekonomik ve siyasi işbirliği vurgusu
Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev Bişkek'te bir araya geldi. Görüşmede iki ülke arasındaki ilişkilerin derinleştirilmesi ve Azerbaycan-Ermenistan barış sürecine Türkiye'nin desteğinin sürdürülmesi gündeme geldi.
🔗 Kaynak: İletişim Başkanlığı
📅 5 Eylül 2026
🏦 TCMB Türk lirası likiditesine yönelik yeni adımlar açıkladı
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, finansal piyasa işleyişini desteklemek ve Türk lirası likiditesini yönetmek amacıyla haftalık repo finansmanı ve teminat koşullarına ilişkin düzenlemeler yaptı.
🔗 Kaynak: TCMB
📅 6 Eylül 2026
📊 Yeni Orta Vadeli Program açıklandı
2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program yayımlandı. 2026 yılı büyüme gerçekleşme tahmini %3,3'e, yıl sonu enflasyon tahmini ise %28,4'e çekildi. Programda 2027 büyüme tahmini %4,2, 2028 için %4,6 ve 2029 için %5 olarak belirlendi.
🔗 Kaynak: T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı
📅 7 Eylül 2026
💼 Türkiye'de fon piyasasına yönelik düzenlemeler gündemde
Fon piyasasında yaşanan likidite sorunlarının ardından ekonomi yönetimi ve düzenleyici kurumlar yatırım fonlarının işleyişine ilişkin önlemleri değerlendirdi. Yaşanan gelişmelerin ardından Türk lirası likiditesi ve sermaye piyasası işlemlerine yönelik düzenlemeler ay boyunca devam etti.
🔗 Kaynak: Bloomberg HT
📅 8 Eylül 2026
🛢️ Küresel piyasalarda petrol ve enflasyon gündemi öne çıktı
Orta Doğu'daki gelişmeler nedeniyle petrol fiyatlarındaki yükseliş sürerken küresel piyasalarda enflasyon ve merkez bankalarının faiz politikalarına ilişkin beklentiler yeniden gündeme geldi.
🔗 Kaynak: Reuters
📅 9 Eylül 2026
⚡ Enerji fiyatları Avrupa'da para politikası beklentilerini etkiledi
Petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki yükseliş Avrupa'da enflasyon beklentilerini artırdı. Piyasalar, Avrupa Merkez Bankası'nın para politikasında daha sıkı bir duruşa geçebileceği beklentisini fiyatlamaya başladı.
🔗 Kaynak: Financial Times
📅 10 Eylül 2026
🏛️ TCMB politika faizini %37'de sabit tuttu
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Para Politikası Kurulu, bir hafta vadeli repo faizini %37'de bıraktı. Gecelik borç verme faizi %40, gecelik borçlanma faizi ise %35,5 olarak korundu. TCMB, enerji fiyatlarındaki yüksek seviyenin enflasyon görünümü açısından yukarı yönlü risk oluşturduğunu belirtti.
🔗 Kaynak: TCMB / AA
🇪🇺 ECB politika faizini 25 baz puan artırdı
Avrupa Merkez Bankası mevduat faizini 25 baz puan artırarak %2,50'ye çıkardı. Karar, Euro Bölgesi'nde enflasyonun %3'ün üzerine çıkması ve enerji fiyatlarındaki yükselişin fiyat baskılarını artırması sonrasında geldi. ECB, 2026 büyüme tahminini %0,9'a yükseltti.
🔗 Kaynak: ECB / NTV
📅 11 Eylül 2026
🔥 QatarEnergy ABD'den uzun vadeli LNG tedariki için görüşmeler yürüttü
QatarEnergy, İran saldırıları nedeniyle devre dışı kalan kapasiteyi telafi etmek amacıyla ABD'den 2031'e kadar uzanabilecek çok yıllı LNG tedarik anlaşmaları üzerinde görüşmeler yaptı.
🔗 Kaynak: Reuters
📅 12 Eylül 2026
⚠️ İran-Suudi Arabistan hattındaki saldırılar petrol piyasasını etkiledi
İran tarafından Irak üzerinden Suudi Arabistan'daki Doğu-Batı petrol boru hattına yönelik saldırı bildirildi. Gelişme, bölgedeki petrol arzına ilişkin riskleri ve akaryakıt fiyatları üzerindeki baskıyı artırdı.
🔗 Kaynak: Bloomberg
✈️ Pegasus'un Smartwings satın alımına koşullu onay
Çek Rekabet Kurumu, Pegasus Hava Yolları'nın Çekya merkezli Smartwings'i 154 milyon euro karşılığında satın almasına koşullu onay verdi.
🔗 Kaynak: AirportHaber
📅 13 Eylül 2026
🛢️ Orta Doğu'daki enerji arzı petrol fiyatlarını etkiledi
Suudi Arabistan'ın petrol altyapısına yönelik saldırıların ardından piyasalar bölgedeki arz güvenliğini yakından izlemeye devam etti. Petrol fiyatları üzerindeki jeopolitik risk primi yükseldi.
🔗 Kaynak: Reuters
📅 14 Eylül 2026
🍇 AB, Türkiye menşeli kuru incirleri için gıda güvenliği bildirimleri yayımladı
AB Gıda ve Yem Hızlı Alarm Sistemi'nin 14-20 Eylül dönemine ilişkin bildirimlerinde Türkiye menşeli kuru incir ürünlerine yönelik ret kararları yer aldı. Bildirimlerde ürünlerdeki mikotoksin limitleriyle ilgili uygunsuzluklar belirtildi.
🔗 Kaynak: AB Gıda ve Yem Hızlı Alarm Sistemi (RASFF)
📅 15 Eylül 2026
📈 ABD 10 yıllık tahvil faizi %5'in üzerine çıktı
ABD'nin 10 yıllık Hazine tahvilinin faizi %5 seviyesini aşarak 2007'den bu yana görülen en yüksek seviyelere yaklaştı. Küresel tahvil piyasalarındaki satış dalgası Avrupa ve diğer gelişmiş ülke tahvil piyasalarına da yayıldı.
🔗 Kaynak: Bloomberg
🇨🇳 Çin'de perakende satışlar yavaşladı
Çin'de Ağustos ayı perakende satışları yıllık bazda yalnızca %0,4 arttı. Veri, iç tüketimin ekonomiye verdiği desteğin zayıf seyrettiğini gösterdi.
🔗 Kaynak: Çin Ulusal İstatistik Bürosu
📅 16 Eylül 2026
🇺🇸 Fed üç yıldan uzun süre sonra faiz artırdı
ABD Merkez Bankası, politika faizini 25 baz puan artırarak %3,75-%4,00 aralığına yükseltti. Karar, Fed'in üç yıldan uzun süre sonraki ilk faiz artışı oldu. Fed yetkililerinin 18'inden 16'sı yıl sonuna kadar en az bir faiz artışı daha öngördü.
🔗 Kaynak: Fed
📅 17 Eylül 2026
📋 Türkiye'de 131 yatırım fonunun tasfiyesi kararlaştırıldı
SPK, yedi portföy yönetim şirketine ait 131 yatırım fonunun tasfiye edilmesine karar verdi. Fonların toplam büyüklüğünün yaklaşık 18 milyar dolar olduğu ve yüz binlerce yatırımcının etkilendiği açıklandı.
🔗 Kaynak: SPK
🏦 TCMB enerji ve tedarik zinciri risklerine dikkat çekti
TCMB'nin 10 Eylül toplantısına ilişkin yayımladığı özette enerji fiyatları, tedarik zincirleri ve taşımacılık maliyetlerinin enflasyon açısından yukarı yönlü risk oluşturduğu belirtildi.
🔗 Kaynak: TCMB
📅 18 Eylül 2026
🍇 Türk kuru incirlerine yönelik AB bildirimleri arttı
Türkiye menşeli kuru incir ürünleri için Yunanistan, Bulgaristan ve İsveç'ten toplam sekiz ret bildirimi yayımlandı. Bildirimlerde aflatoksin ve okratoksin A limitlerinin aşılması gerekçe gösterildi.
🔗 Kaynak: AB Gıda ve Yem Hızlı Alarm Sistemi (RASFF)
📅 19 Eylül 2026
🚫 Bank Mellat'ın Türkiye'deki faaliyet izni iptal edildi
İran merkezli Bank Mellat'ın Türkiye'deki faaliyet izni iptal edildi. Kararın gerekçesinde finansal sistemin istikrarı ve mevduat sahiplerinin haklarına yönelik riskler gösterildi.
🔗 Kaynak: BDDK / Sözcü
📅 20 Eylül 2026
🔍 Türkiye'deki fon soruşturması genişledi
Sermaye piyasası işlemlerine ilişkin soruşturma kapsamında Pusula Holding ve Tera Yatırım Holding yöneticileri hakkında işlemler gerçekleştirildi. Soruşturmanın merkezinde yatırım fonlarının likidite sorunları ve bazı hisse senetlerindeki işlemler yer aldı.
🔗 Kaynak: Ekonomim
📅 21 Eylül 2026
🤖 ABD ve Çin yapay zekâ konusunda görüşmelere başladı
ABD ve Çin arasında yapay zekâ alanındaki görüşmelerde yapay zekâ kaynaklı olayların bildirilmesine yönelik bir sistem önerisi gündeme geldi. İki ülke arasındaki teknoloji ve yapay zekâ rekabeti ekonomik ve ticari görüşmelerin önemli başlıklarından biri olmaya devam etti.
🔗 Kaynak: Reuters
📅 22 Eylül 2026
🔄 BIST 100'de altı yılın en büyük değişikliklerinden biri
Borsa İstanbul, BIST 100 endeksindeki şirketlerin dörtte birinden fazlasını değiştireceğini açıkladı. Değişiklik, yatırım fonlarında yaşanan likidite sorunları ve piyasalardaki sert satışların ardından geldi; endeks bir önceki hafta yaklaşık %8 gerilemişti.
🔗 Kaynak: Borsa İstanbul
📅 23 Eylül 2026
👥 455.758 yatırımcı fon tasfiyelerinden etkilendi
SPK'nın açıklamasına göre 100'den fazla yatırım fonunun tasfiyesi yaklaşık 455.758 bireysel yatırımcıyı etkiledi. Tasfiye edilen fonların toplam büyüklüğü yaklaşık 18 milyar dolar olarak bildirildi.
🔗 Kaynak: SPK
📅 24 Eylül 2026
💵 ABD'de stablecoin düzenlemeleri için yeni çerçeve
ABD Merkez Bankası, GENIUS Act kapsamında ödeme amaçlı stablecoin ihraççılarına yönelik düzenleme taslaklarını kamuoyu görüşüne açtı. Öneriler, dolar destekli stablecoin ihraççılarının denetimi ve faaliyet çerçevesine ilişkin kurallar içeriyor.
🔗 Kaynak: Fed
⛽ Çin'de akaryakıt stokları son yılların en düşük seviyelerine geriledi
Çin'de benzin stokları 2011'den, motorin stokları ise 2015'ten bu yana görülen en düşük seviyelere indi. Düşük stoklar nedeniyle ülkenin yakıt ihracatına yönelik olası kısıtlamalar gündeme geldi.
🔗 Kaynak: Bloomberg
📅 25 Eylül 2026
🏛️ ABD'de banka denetim eşiklerinin değiştirilmesi planlandı
ABD Merkez Bankası ve düzenleyici kurumlar, banka denetiminde kullanılan büyüklük eşiklerinin yeniden düzenlenmesine yönelik çalışmalar yürüttü. Mevcut 100 milyar, 250 milyar ve 700 milyar dolarlık varlık eşiklerinin yeniden değerlendirilmesi gündeme geldi.
🔗 Kaynak: Fed
⏳ Türkiye'de yatırım fonlarının tasfiye süresi uzatıldı
SPK, yatırım fonlarının tasfiye süresindeki azami süreyi üç aydan altı aya çıkardı.
🔗 Kaynak: SPK
📅 26 Eylül 2026
🤝 ABD ve Çin arasında 60 milyar dolarlık ticaret anlaşması
ABD ve Çin, her iki yönde yaklaşık 30'ar milyar dolarlık, toplamda 60 milyar dolarlık ticareti kapsayan tarife indirimleri üzerinde anlaşmaya vardı. Görüşmelerde yapay zekâ alanındaki işbirliği ve iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin yönetilmesi de gündeme geldi.
🔗 Kaynak: Reuters
📅 27 Eylül 2026
🔒 Türkiye'deki fon soruşturmasında yeni varlık tedbirleri
Fon soruşturması kapsamında 42 gerçek kişinin mal varlıklarına tedbir konulduğu açıklandı. Soruşturma, yatırım fonlarının tasfiyesi ve sermaye piyasasındaki işlemler üzerinden devam etti.
🔗 Kaynak: SPK
📅 28 Eylül 2026
📉 Türkiye'nin 5 yıllık CDS'i 250 baz puanın üzerine çıktı
Türkiye'nin beş yıllık kredi temerrüt takası (CDS) primi 250 baz puanın üzerine çıkarak 27 Mayıs'tan bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Aynı gün BIST 100 yaklaşık %2,7 geriledi.
🔗 Kaynak: Bloomberg HT
🔓 Fon soruşturmasında bazı varlık tedbirleri kaldırıldı
SPK ve ilgili kurumların değerlendirmeleri sonucunda 45 firma ve 19 fona yönelik bazı mal varlığı tedbirleri kaldırıldı. Gerçek kişilerle ilgili incelemelerin ise sürdüğü bildirildi.
🔗 Kaynak: SPK
📅 29 Eylül 2026
🇺🇸 Fed'den faiz artışlarının devamına ilişkin farklı açıklamalar
New York Fed Başkanı John Williams, yıl sonuna kadar bir faiz artışının daha makul olabileceğini ancak bunun için ekonomik verilerin izlenmesi gerektiğini belirtti. Ertesi gün Williams, yeni bir faiz artışı için aciliyet bulunmadığını ifade etti.
🔗 Kaynak: CNBC
🧑⚖️ Türkiye'de fon tasfiyelerini koordine etmek üzere kurul oluşturuldu
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında, yatırım fonlarının tasfiye sürecini koordine etmek üzere bir kurul oluşturuldu. Kurulun yatırımcı haklarının korunması ve sürecin kurumlar arasında koordineli yürütülmesi amacıyla çalışacağı açıklandı.
🔗 Kaynak: T.C. Cumhurbaşkanlığı
📅 30 Eylül 2026
📈 ABD ekonomisinin ikinci çeyrek büyümesi %2,2 olarak revize edildi
ABD ekonomisinin 2026'nın ikinci çeyreğinde yıllıklandırılmış bazda %2,2 büyüdüğü açıklandı. Daha önce %1,5 olarak açıklanan büyüme verisi yukarı yönlü revize edilirken tüketici harcamaları %3,8 arttı; yapay zekâ altyapısına yönelik yatırımlar da büyümeye katkı sağladı.
🔗 Kaynak: ABD Ticaret Bakanlığı (BEA)
🛒 ABD'de PCE enflasyonu Ağustos'ta yıllık %3,4 oldu
Fed'in takip ettiği PCE fiyat endeksi Ağustos ayında aylık %0,3, yıllık %3,4 arttı. Çekirdek PCE ise yıllık %3,0 yükseldi. Aynı ay tüketici harcamaları %0,9 arttı.
🔗 Kaynak: Fed / BEA
🏦 Fed büyük bankaların stres testlerinde değişikliğe gitti
ABD Merkez Bankası, büyük bankaların yıllık stres testlerinde yaptığı değişiklikleri kesinleştirdi. Bankaların stres sermaye tamponlarının son iki test sonucunun ortalaması üzerinden hesaplanması ve test modellerindeki önemli değişiklikler için kamuoyu görüşü alınması kararlaştırıldı.
🔗 Kaynak: Fed
🛢️ Petrol fiyatları Eylül ayını yükselişle tamamladı
Brent petrol Eylül ayında yaklaşık %14 yükselerek 100 doların üzerine çıktı. Petrol piyasasında Orta Doğu'daki gelişmeler, Hürmüz Boğazı'ndaki arz güvenliği ve ABD-İran görüşmelerine ilişkin belirsizlikler öne çıktı.
🔗 Kaynak: Bloomberg
📉 Küresel tahvil piyasaları Eylül ayını sert satışlarla tamamladı
ABD 10 yıllık tahvil faizi %5,20'nin üzerine çıkarken Almanya, Fransa ve Japonya'nın uzun vadeli tahvil getirileri de uzun yılların en yüksek seviyelerine ulaştı. Buna karşılık küresel hisse senedi endeksleri Eylül sonu itibarıyla yıl başına göre çift haneli yükselişlerini korudu.
🔗 Kaynak: Reuters
